Sıkça Sorulan Sorular
Kamboçya'da yaşam, vatandaşlık, vize, şirket kurma ve yatırım hakkında kapsamlı SSS rehberi.
Bu arama için sonuç bulunamadı. Farklı bir anahtar kelime deneyin.
Genel
Evet, Türk vatandaşları havalimanında (Phnom Penh Uluslararası Havalimanı veya Siem Reap Havalimanı) Visa on Arrival alabilir. 30 günlük turist vizesi için $30, iş vizesi için $35 ücret ödenir. Ancak çevrimiçi e-vize (evisa.gov.kh) daha hızlı ve güvenlidir.
Phnom Penh'de temel yaşam için aylık $800–$1.200 yeterlidir. Kira: $300–$500, yiyecek: $200–$300, ulaşım: $80–$150, diğer: $200–$250. Daha konforlu bir hayat için $1.500–$2.500 önerilir.
Phnom Penh ve Siem Reap'te iş dünyasında İngilizce yaygın olarak konuşulmaktadır. Turistik bölgelerde İngilizce geçer. Kırsal kesimlerde Khmer dili egemendir. Uzun dönem ikamet için temel Khmer öğrenilmesi önerilir.
Evet. Köpek ve kediler için veteriner sağlık sertifikası, kuduz aşı belgesi (son 30 gün içinde yapılmış) ve mikroçip belgesi gerekir. Kamboçya Tarım Bakanlığı onayı alınmalıdır. Bazı ırklar için ek kısıtlamalar olabilir.
Uzun dönem oturum izni (EB) için sağlık sigortası zorunludur (min. $25.000 teminat). Turist vizesi için zorunlu değil ama şiddetle önerilir. Özel hastaneler yüksek kaliteli ancak pahalıdır.
Vize & Oturum
Evet. 2023'ten itibaren Kamboçya'ya giriş yapacak tüm yabancıların arrival.gov.kh üzerinden kayıt yaptırması zorunludur. Giriş tarihinden en az 3 gün önce yapılmalıdır. Kayıtsız girişte 200,000 KHR para cezası uygulanır.
Vize uzatma için İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi'ne (Phnom Penh) başvurun. Turist vizesi 30 günlük tek uzatma alabilir ($45). İş vizesi (EB) ise yıllık olarak uzatılır. Uzatma işlemlerini bir ajan üzerinden yaptırabilirsiniz.
Teknik olarak yapılabilir ama artık riskli. Göç idaresi çoklu kısa süreli girişleri izlemektedir. Üst üste birçok turist vizesi yerine EB uzun dönem oturum izni alınması önerilir. Tayland veya Vietnam sınırından giriş çıkış yapılabilir.
55 yaş veya üzeri olmanız, aylık $2.000+ sabit gelir (emeklilik maaşı, kiralar, temettü) veya Kamboçya bankasında $30.000 mevduat kanıtlamanız gerekir. Yıllık $355 vize ücreti ödenir. Çalışma izni dahil değildir.
Evet. EB oturum iznine sahipseniz eşiniz ve çocuklarınız için bağlı oturum izni alabilirsiniz. Her aile üyesi için ayrı başvuru yapılır. Çocuklar için doğum belgesi ve pasaport gerekir.
Şirket Kurma
Evet, çoğu sektörde yabancılar şirketi %100 sahiplenebilir. Ancak tarım arazisi satın alma, balıkçılık ve belirli doğal kaynaklar yabancılara kapalıdır. İthalat/ihracat, turizm, perakende gibi sektörler tamamen açıktır.
OBR (Online Business Registration), Kamboçya Ticaret Bakanlığı'nın çevrimiçi şirket kayıt sistemidir. registrationservices.gov.kh adresinden erişilir. Şirket isim araması, başvuru formu doldurma, belge yükleme ve ücret ödeme işlemleri çevrimiçi yapılır.
LLC (Limited Liability Company / Co. Ltd): Minimum $1.000 sermaye, birden fazla ortak olabilir, kişisel sorumluluk sınırlıdır. Sole Proprietorship (Tek Kişilik): Yabancılar için uygun değildir. Yabancıların LLC veya Branch Office kurması önerilir.
Kısmen evet. OBR sistemine çevrimiçi kayıt olabilirsiniz, belgeler dijital olarak yüklenebilir. Ancak bazı aşamalarda (imza, adres tescili) fiziksel varlık veya yetkili temsilci gerekebilir. Bir danışman ajans kullanılması tavsiye edilir.
Evet. Kamboçya'da sanal ofis adresi, OBR kaydı için kabul edilmektedir. Phnom Penh merkezde aylık $50–$150 arası sanal ofis kiralayabilirsiniz. Kira sözleşmesi ve mülkiyet kanıtı sağlanmalıdır.
Vatandaşlık
Kamboçya hukuku çift vatandaşlığa net olarak izin vermez; ancak pratikte Kamboçya vatandaşlığına geçenlerin diğer vatandaşlıklarından ne zaman çıkması gerektiği konusunda esnek bir uygulama mevcuttur. Türkiye ise belirli şartlarda çift vatandaşlığa izin verir. Hukuki danışmanlık alınması kritik önem taşır.
Yasal ikamet izniyle (EB) 10 yıl kesintisiz Kamboçya'da bulunmuş olmak gerekir. Herhangi bir yıl için ikamet izninin geçersiz olması veya uzun süreli yurt dışı bulunması saati sıfırlayabilir. Her yıl izin yenilenmelidir.
Yatırım yoluyla vatandaşlık ($250.000+ CDC onaylı proje) Kamboçya Kabinesi ve Kral Kararnamesi gerektirir. Süreç genellikle 1–3 yıl alır. Sonuç garantisi yoktur ve her başvuru ayrı değerlendirilir.
Ebeveynlerden birinin Kamboçyalı olması durumunda çocuk doğumda Kamboçya vatandaşlığı kazanır. Yurt dışında doğan çocuklar için Kamboçya büyükelçiliğine bildirim yapılmalıdır. Her iki ebeveyn yabancıysa çocuğa otomatik vatandaşlık verilmez.
Yatırım
Net miktarda yasal bir sınır belirlenmemiştir, ancak uygulamada $250.000 ve üzeri projeler değerlendirilmektedir. CDC (Kalkınma Konseyi) sektöre ve projeye göre değerlendirme yapar. Küçük yatırımlar için CAMKFZ veya SEZ bölgeleri de incelenebilir.
Hayır. Kamboçya Anayasası yabancıların arazi sahipliğini yasaklar. Ancak yabancılar: (1) Kara katlardaki daireler hariç apartman dairesi satın alabilir, (2) 50 yıllık (uzatılabilir) arazi kiralama yapabilir, (3) Kamboçyalı ortak üzerinden (%51 Kamboçyalı) tutabilirler.
İmalat, turizm & otelcilik, tarım & gıda işleme, yenilenebilir enerji, teknoloji & BİT, sağlık & eğitim, lojistik & altyapı yabancı yatırıma açıktır. Yerli medya, toprak sahipliği ve bazı balıkçılık hakları yabancılara kapalıdır.
Kamboçya 15'ten fazla ülkeyle Çifte Vergilendirme Anlaşması (DTA) imzalamıştır. Bunlar arasında Çin, Singapur, Tayland, Vietnam, Malezya, Endonezya, Brunei, Hong Kong ve Güney Kore yer alır. Türkiye ile DTA müzakereleri hakkında güncel bilgi için CDC'ye başvurun.
Evlilik
Kamboçya hukukuna göre evlilik için her iki tarafın da 18 yaşını doldurmuş olması gerekir. Ayrıca Kamboçya'da yabancı–Kamboçyalı evliliklerinde yaş farkı 20 yılı aşmamalıdır (2012 tarihli hükümet genelgesi, yürütme pratikte değişkendir).
Evet. Kamboçya'da yapılan evlilik yasal olup uluslararası geçerliliği vardır. Türkiye'de tanınması için: Kamboçya evlilik belgesinin apostil onaylı olması, Türkçe noter tercümesinin yapılması ve Türk büyükelçiliğine veya nüfus müdürlüğüne bildirim yapılması gerekir.
Kamboçyalı eşinizle evlendikten hemen sonra aile birleşimi gerekçesiyle EB oturum izni başvurusu yapabilirsiniz. Bu yoldan oturum izni 3 yıldan itibaren yenilenebilir. Vatandaşlık başvurusu için en az 3 yıl evlilik + yaşam birlikteliği kanıtı gereklidir.
Pratik Bilgiler
Kamboçya riyeli (KHR) resmi para birimidir, ancak ABD Doları (USD) tüm ekonomide eş geçerlidir. Kasalar genellikle USD kabul eder ve bozuk para KHR olarak verir. Banka hesabı USD veya KHR cinsinden açılabilir.
Türk ehliyeti Kamboçya'da doğrudan geçerli değildir. Uluslararası Sürücü Belgesi (IDP) ile 1 yıla kadar araç kullanabilirsiniz. Uzun dönem ikamet için Kamboçya ehliyetine dönüştürmeniz önerilir; bunun için mevcut ehliyetiniz, pasaport, fotoğraf ve sağlık belgesi gerekir.
Phnom Penh: Başkent, en büyük iş merkezi, uluslararası havalimanı, modern altyapı, 2–3 milyon nüfus, yoğun trafik. Siem Reap: Angkor Wat bölgesi, turizm ağırlıklı, daha küçük ama gelişen, daha düşük kira ve yaşam maliyeti. Uzak çalışanlar için Siem Reap giderek popülerleşmektedir.
Roaming ile çalışır ama pahalıdır. Havalimanında veya şehirdeki herhangi bir mağazadan yerel SIM kart almanız çok daha ekonomiktir. Metfone, Smart veya CamGSM gibi operatörler yaygındır. Kayıt için pasaport gereklidir.
Devlet hastaneleri yetersiz kalitede olabilir. Phnom Penh ve Siem Reap'te uluslararası standartlarda özel hastaneler vardır (Royal Phnom Penh Hospital, Sunrise Japan Hospital). Ciddi operasyonlar için Tayland'a (Bangkok) gidilmesi tercih edilir. Kapsamlı sağlık sigortası kesinlikle şart.